Navlun, yükün ağırlığı ile kapladığı hacim karşılaştırılarak, hangisi daha yüksek maliyet üretiyorsa o baz alınarak hesaplanır. Komple konteynerde (FCL) fiyat konteyner başınadır. Parsiyelde (LCL) metreküp ile ton karşılaştırılır. Hava kargoda gerçek ağırlık ile hacim ağırlığı karşılaştırılır. Ana navlunun üzerine THC, belge ve yakıt gibi ek kalemler eklenir.
"Navlun nasıl hesaplanır?" diye arattığınızda karşınıza çıkan yazıların çoğu aynı şeyi söylüyor: ağırlık ve hacim karşılaştırılır, hangisi yüksekse o baz alınır.
Doğru. Ama hiçbiri hesabı sonuna kadar götürmüyor.
Bu yazıda üç senaryoyu rakamla, adım adım hesaplayacağız: komple konteyner, parsiyel yük ve hava kargo. Sonunda ne ödeyeceğinizi tahmin edebilecek duruma gelirsiniz.
Not: Aşağıdaki rakamlar hesaplama mantığını göstermek içindir, güncel piyasa fiyatı değildir. Navlun; hat, sezon, konteyner müsaitliği ve dönüş yükü durumuna göre haftalık değişir. Gerçek fiyat için teklif alın.
Navlun Hesaplamasının Temel Mantığı
Taşımacılıkta bir yük iki şey tüketir: yer ve taşıma kapasitesi.
Bir kilo tüy ile bir kilo demir aynı ağırlıktadır ama tüy çok daha fazla yer kaplar. Taşıyıcı bu yüzden ikisini aynı fiyattan taşıyamaz. Çözüm şudur: her yükün hem ağırlığına hem hacmine bakılır, hangisi taşıyıcı için daha maliyetliyse o baz alınır.
Bu prensip her taşıma modunda aynıdır. Değişen sadece dönüşüm oranıdır:
| Taşıma modu | Dönüşüm ölçüsü |
|---|---|
| Denizyolu parsiyel (LCL) | 1 m³ ≈ 1.000 kg (navlun tonu) |
| Karayolu parsiyel | 1 LDM ≈ 1.750 kg |
| Karayolu dökme yük | 1 m³ ≈ 333 kg |
| Hava kargo | Hacim ağırlığı = (en × boy × yükseklik cm) ÷ 6.000 |
Komple konteyner (FCL) bu mantığın dışındadır — orada fiyat konteyner başınadır, doluluk oranı fiyatı değiştirmez.
Örnek 1 — Komple Konteyner (FCL): İstanbul → Hamburg
Yük: 20'lik konteyner, tekstil ürünü Taşıma: Limandan limana, denizyolu
FCL'de hesap görece basittir çünkü fiyat konteyner başınadır. Konteyneri ağzına kadar doldurun ya da yarısını, fiyat genellikle aynıdır.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Ana navlun (20' konteyner) | 1.400 USD |
| THC — çıkış limanı | 180 USD |
| THC — varış limanı | 190 USD |
| Belge ücreti (konşimento) | 60 USD |
| ISPS / güvenlik | 25 USD |
| Toplam (limandan limana) | 1.855 USD |
Dikkat edilecek üç şey:
- Ana navlun toplam maliyetin ancak %75'i. Sadece "1.400 dolar" diye teklif alırsanız gerçek rakamı görmemişsiniz demektir. Hangi kalemlerin çıkabileceğini navlun ek masrafları referansımızda bulabilirsiniz.
- Bu fiyat limandan limanadır. Fabrikanızdan limana iç taşıma, varışta limandan alıcıya taşıma, gümrükleme ve vergiler dahil değildir.
- 20'lik ve 40'lık farklı fiyatlanır. Ve 40'lık konteyner, 20'liğin iki katı değildir — genellikle daha az. Yükünüz 20'liğe sığmıyorsa hesabı yeniden yapın. Ölçüler için konteyner boyutları tablosuna bakın.
Örnek 2 — Parsiyel Yük (LCL): 8 Palet Tekstil
Yük: 8 palet Ölçüler: Her palet 120 × 100 × 125 cm Gerçek ağırlık: Toplam 4.200 kg
Adım 1: Hacmi hesaplayın (CBM)
Bir palet: 1,20 × 1,00 × 1,25 = 1,50 m³ 8 palet: 1,50 × 8 = 12 m³
Palet ölçüleri ülkeye göre değişir. Standart ölçüler için palet boyutları referansımıza bakabilirsiniz.
Adım 2: Ağırlığı tona çevirin
4.200 kg = 4,2 ton
Adım 3: Karşılaştırın — hangisi yüksek?
| Ölçü | Değer |
|---|---|
| Hacim | 12 m³ |
| Ağırlık | 4,2 ton |
| Faturalanacak birim | 12 navlun tonu (hacim yüksek) |
Bu yük hacimsel bir yüktür. Tekstil, mobilya, ambalaj gibi hafif ve hacimli ürünlerde durum genelde böyledir. Demir, seramik, sıvı gibi ağır ürünlerde ise ağırlık baz alınır.
Adım 4: Fiyatı hesaplayın
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Ana navlun | 12 RT × 45 USD | 540 USD |
| Çıkış yerel masrafları | Sabit | 210 USD |
| Varış yerel masrafları | Sabit | 240 USD |
| Belge ücreti | Sabit | 55 USD |
| Toplam | 1.045 USD |
🧠 Kritik Karşılaştırma
Bu yük 12 m³. Bir 20'lik konteynerin kullanılabilir hacmi yaklaşık 28–30 m³.
Yani konteynerin yarısından azını dolduruyorsunuz ve 1.045 USD ödüyorsunuz. FCL örneğimizde tam konteyner 1.855 USD'ydi.
Kırılım noktası burada: Yükünüz 18–20 m³'ü aştığında parsiyel maliyeti komple konteynere yaklaşır, sonra geçer. Yaklaşık 14–16 palet civarında FCL'e geçmek genellikle mantıklı hale gelir.
Bu eşik hatta, sezona ve parsiyel birim fiyatına göre değişir — ama sınıra yaklaştığınızda iki seçeneği birden fiyatlatın. Çoğu ihracatçı bu hesabı hiç yapmadığı için gereğinden fazla ödüyor.
Örnek 3 — Hava Kargo: 6 Koli Elektronik Aksesuar
Yük: 6 koli Ölçüler: Her koli 60 × 40 × 50 cm Gerçek ağırlık: Her koli 12 kg → toplam 72 kg
Adım 1: Hacim ağırlığını hesaplayın
Hava kargoda formül: (en × boy × yükseklik cm) ÷ 6.000
Bir koli: (60 × 40 × 50) ÷ 6.000 = 120.000 ÷ 6.000 = 20 kg 6 koli: 20 × 6 = 120 kg hacim ağırlığı
Adım 2: Karşılaştırın
| Ölçü | Değer |
|---|---|
| Gerçek ağırlık | 72 kg |
| Hacim ağırlığı | 120 kg |
| Faturalanacak ağırlık | 120 kg |
72 kilo gönderiyorsunuz, 120 kilo ödüyorsunuz. Fark %67.
🧮 Kendi yükünüz için hesaplayın: Koli ölçülerinizi girin, hacim ağırlığınızı saniyeler içinde görün → Hacim Ağırlığı Hesaplayıcı
Adım 3: Fiyat
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Ana navlun | 120 kg × 3,80 USD | 456 USD |
| Yakıt ek ücreti | 120 kg × 0,55 USD | 66 USD |
| Güvenlik ek ücreti | 120 kg × 0,20 USD | 24 USD |
| Havayolu belge ücreti | Sabit | 45 USD |
| Toplam | 591 USD |
Buradan çıkan ders: Hava kargoda ambalaj tasarımı doğrudan paradır. Koli boyutunu 60×40×50'den 50×40×40'a indirseniz hacim ağırlığı koli başına 20 kg'dan 13,3 kg'a düşer — toplamda 120 kg yerine 80 kg. Yaklaşık 200 USD tasarruf, sadece kutu değiştirerek.
Navlun Fiyatını Etkileyen Faktörler
Aynı yük, aynı hat, farklı hafta — farklı fiyat. Sebepleri:
| Faktör | Etkisi |
|---|---|
| Dönüş yükü durumu | Gemi veya araç dönüşte yük bulamıyorsa navlun yükselir |
| Hat yoğunluğu | Yoğun çalışılan hatlarda fiyat daha uygun olur |
| Konteyner tipi ve müsaitliği | 20'lik, 40'lık, reefer, open top farklı fiyatlanır |
| Transit süre ve aktarma | Direkt servis genelde pahalı ama daha az riskli |
| Sezon | Yılbaşı, Çin Yeni Yılı, hasat dönemleri fiyatı hareketlendirir |
| Yakıt fiyatı | BAF/LSS gibi ek kalemler üzerinden yansır |
| Yükün niteliği | Tehlikeli madde, soğutma, gabari dışı ölçü ek maliyet getirir |
Bu faktörlerin çoğu sizin kontrolünüzde değil. Ama konteyner tipi seçimi, ambalaj tasarımı, taşıma modu ve teklif zamanlaması kontrolünüzde.
Hesaptan Sonra: Teklifleri Aynı Formata Getirin
Hesabı yaptınız, üç teklif geldi. Karşılaştırmadan önce hepsini aynı formata çevirin:
- Kapsam aynı mı? Biri limandan limana, diğeri kapıdan kapıya olabilir. Sorumluluk sınırları için Incoterms referansımıza bakın
- THC dahil mi? Çıkış ve varış ayrı ayrı sorulmalı
- Yakıt ek ücreti dahil mi? Toplamın %10–20'si olabilir
- Serbest gün kaç? 3 gün ile 7 gün arasındaki fark demuraj riskidir
- Teklif ne kadar geçerli? 5 gün geçerli teklif ile 30 gün geçerli teklif aynı ürün değildir
En düşük rakamlı teklif, genellikle en eksik tekliftir.
Hesabı siz yapmayın — teklifler karşılaştırılabilir halde gelsin. LogiFindex üzerinden yükünüzü tek seferde yayınlayın, birden fazla taşıyıcıdan tüm kalemler dahil yapılandırılmış teklif alın. Taşıyıcı komisyonu yok, teklifler anonim yarışır.