Parsiyel (LTL/groupage), yükünüz treylerin küçük bir bölümünü kapladığı sürece ucuzdur. Kırılma noktası treyler kapasitesinin kabaca %55-65’i - yaklaşık 8-9 yükleme metresi ya da 20+ palet yeri - civarındadır; bunun üzerinde komple araç (FTL) toplam maliyette çoğu zaman, hız ve elleçleme riskinde ise her zaman kazanır. Dürüst cevap ikisini birden fiyatlatınca ortaya çıkar.
Her ihracatçı bir gün bu soruya gelir: sipariş büyüdü, paletler çoğaldı - hâlâ parsiyel mi göndereyim, yoksa kendi aracımı mı tutayım?
Çoğu kişi alışkanlıkla cevap verir. Bu rehber aritmetikle cevap veriyor.
Önce Tanımlar
- FTL (komple araç): araç tamamen sizindir. Tek yükleme, tek boşaltma, aktarma yok; fiyat araç başına sabittir.
- LTL (parsiyel): yükünüz treyleri başka göndericilerin yükleriyle paylaşır; kullandığınız alan kadar ödersiniz.
- Groupage: parsiyelin organize hali - forwarder çok sayıda küçük yükü depoda birleştirir, dolu treyleri hatta koşturur, varışta dağıtır. Türkiye-AB hatlarında “parsiyel” pratikte hemen her zaman groupage demektir.
Parsiyel Nasıl Fiyatlanır: Yükleme Metresi (LDM)
Parsiyel fiyatınızı belirleyen birim yükleme metresidir (LDM): treyler uzunluğundan, tüm genişliği kaplayan 1 metre. Standart tenteli treyler yaklaşık 13,6 LDMdir ve zeminde 33 europalet yeri vardır.
Şaşırtan kural şu: 1 LDM yaklaşık 1.750 kg üzerinden ücretlendirilir - gerçek ağırlığınız ile kapladığınız alanın kilogram karşılığından hangisi yüksekse o geçerlidir. Hafif ama hacimli yük yerinin parasını, yoğun yük kilosunun parasını öder. Üstelik yükünüz istiflenemiyorsa doldurduğunuz metreküpün değil kapattığınız zeminin parasını ödersiniz. (Aynı mantığın tüm modlardaki işleyişi navlun hesaplama rehberinde.)
Aşağıdaki rakamlar yöntemi göstermek içindir, güncel piyasa fiyatı değildir. Navlun; hat, sezon ve dönüş yükü dengesine göre haftalık değişir - gerçek rakam için güncel teklif alın.
Üç Boyda İşlenmiş Hesap: İstanbul → Berlin
Temsili hat fiyatları: groupage €240/LDM, komple tenteli €3.200. İstiflenemeyen europalet varsayımıyla 3 palet ≈ 1,2 LDM.
1) 6 palet, 2 ton (e-ticaret tekstil kolileri)
- Alan: 6 palet ≈ 2,4 LDM → 2,4 × €240 = €576
- Ağırlık kontrolü: 2,4 LDM × 1.750 = 4.200 kg’lık zemin bedeli > 2.000 kg gerçek ağırlık - alan baz alınır, sorun yok.
- Komple alternatifi: €3.200. Parsiyel açık ara kazanır. Bu boy aynı zamanda mikro ihracat sınırını aşan e-ihracatçının kargodan palete geçiş adımıdır - paletlediğiniz an kg başı maliyet sert düşer.
2) 16 palet, 8 ton (makine parçası)
- Alan: 16 palet ≈ 6,4 LDM → 6,4 × €240 = €1.536
- Komple alternatifi: €3.200 - hâlâ iki katı. Fiyatta parsiyel kazanır.
- Ama yumuşak faktörler burada devreye girer: 16 paletiniz konsolidasyon deposunda elleçlenir, yabancı yüklerle yolculuk eder, treylerin dolmasını bekleyebilir. Alıcının teslim penceresi varsa ya da parçalar üretim bandını besliyorsa çoğu gönderici €3.200’ü yine de öder - ve bu boydan itibaren üçüncü bir teklif olarak dedike parsiyel (yükünüz doğrudan araçta, paylaşım yalnız sizin onayınızla) istemeye değer.
3) 30 palet, 18 ton (mobilya)
- Alan: 30 palet ≈ 12 LDM → 12 × €240 = €2.880
- Komple alternatifi: €3.200 - fark yalnız €320; üstelik groupage’ın daha uzun transiti ve çift elleçlemesi cabası.
- Kompleyi alın. Treylerin %88’ini kullanıp FTL fiyatının %90’ını ödüyor, üstüne başkalarının takvimine uyuyorsunuz. Kırılma noktası tam burasıdır.
Pratik kural: 8-9 LDM’yi (20+ palet yeri, treylerin %55-65’i) geçtiyseniz mutlaka komple fiyatlatın - çoğu zaman doğrudan kazanır. 4 LDM altında parsiyel neredeyse her zaman kazanır. İkisinin arası, tam olarak iki teklifi yan yana koymanız gereken bölgedir.
Fiyatın Göstermediği Farklar
| Komple (FTL) | Parsiyel (groupage) | |
|---|---|---|
| Transit süre | Doğrudan, en hızlı | +1-4 gün (konsolidasyon + dağıtım) |
| Elleçleme | Tek yükleme | Her depoda forklift |
| Hasar/kayıp riski | En düşük | Daha yüksek - çok temas, karışık yük |
| Takvim kontrolü | Sizde | Konsolidatörde |
| Takip hassasiyeti | Araç bazında | Depo okutma bazında |
Elleçleme arttıkça evrak da önem kazanır: teslimatta CMR’ye düşülen rezerv kaydı ve hasar sonrası ilk 48 saat, parsiyel hasar dosyasının kazanılıp kaybedilmesini belirler.
Hesaba Bakmadan Komple Seçilecek Durumlar
- Teslim tarihi sözleşmeye bağlı (üretim bandı, mağaza slotu, ceza maddesi)
- Kırılgan, yüksek değerli veya hırsızlığa açık yük - az temas, mühürlü treyler
- ADR’li, sıcaklık kontrollü veya askılı yük - konsolidatörler çoğu zaman almaz ya da ek ücret uygular
- İstiflenemeyen ve düzensiz tabanlı yük - zaten kapattığınız zemini ödersiniz, parsiyel indirimi buharlaşır
Hesaba Bakmadan Parsiyel Seçilecek Durumlar
- Hacim ortada yok (~4 LDM altı) ve tarih esnek
- Düzenli haftalık akış - istikrarlı groupage hacmi kontrat indirimi kazandırır
- Yeni pazarı küçük siparişlerle test ediyorsunuz
Sonuç: Bu Bir Alışkanlık Değil, Hesap Sorusu
Yükünüzü yükleme metresine çevirin, 1.750 kg kuralını uygulayın, hattınızdaki gerçek kırılma noktasını iki teklifle görün. Aynı yük için parsiyel teklifler arasındaki makas geniştir ve komple/dedike parsiyel çizgisi sezonla oynar - tek güvenilir yöntem ikisini aynı anda fiyatlatmaktır.
Yükünüzü LogiFindex’te bir kez yayınlayın; parsiyel ve komple araç teklifleri aynı ekranda yan yana gelsin - aynı yük, tek ilan, %0 komisyon. Hesap kendini yapar.