Kısa cevap
A.TR, eşyanın Türkiye–AB Gümrük Birliği'nde serbest dolaşımda olduğunu gösterir; menşe belgesi değildir. Sanayi ürünleri ve işlenmiş tarım ürünleri AB'ye A.TR ile gider. Temel tarım ürünleri ve AKÇT kapsamındaki kömür ve çelik ürünleri Gümrük Birliği dışındadır; EUR.1 ya da fatura beyanı gerekir. Fatura beyanını 6.000 €'ya kadar her ihracatçı, üstünde yalnız onaylanmış ihracatçı düzenleyebilir. Serbest ticaret anlaşması olan ülkelerde belge anlaşmaya göre değişir; tercihli anlaşma olmayan ülkede menşe şahadetnamesi vergi avantajı sağlamaz ve ithalatçı isterse düzenlenir.
Son güncelleme: 29 Ekim 2026
Hangi belge, ne zaman?
| Varış ve ürün | Belge | Neden |
|---|---|---|
| AB, sanayi ürünleri (GTİP fasıl 25–97, AKÇT hariç) | A.TR | Gümrük Birliği: serbest dolaşım, vergi yok. |
| AB, işlenmiş tarım ürünleri (çikolata, makarna, bisküvi…) | A.TR | Bu ürünler Gümrük Birliği kapsamında. |
| AB, temel tarım ürünleri (GTİP 01–24) | EUR.1 | Tarım ayrı bir tercihli anlaşmayla düzenlenir. |
| AB, kömür ve çelik (GTİP 2701–2704 ve 72. fasıl) | EUR.1 ya da fatura beyanı | AKÇT ürünleri Gümrük Birliği dışında. |
| AB, GTİP 7301–7306 | EUR.1 ya da A.TR | Kısmen AKÇT: tam GTİP'e göre teyit edin. |
| Serbest ticaret anlaşması olan ülke | Anlaşmanın menşe ispat belgesi | Anlaşmaya göre EUR.1, EUR-MED ya da menşe beyanı. |
| Tercihli anlaşma yok | Menşe şahadetnamesi (istenirse) | Vergi avantajı sağlamaz; ihracatta zorunlu değil. |
| İsrail | — | Türkiye 2 Mayıs 2024'ten beri ihracat ve ithalatı durdurdu. |
A.TR menşe belgesi değildir
A.TR, eşyanın Gümrük Birliği içinde serbest dolaşımda olduğunu kanıtlar; eşyanın nerede üretildiğini değil. Bu yüzden üçüncü ülkede üretilip Türkiye'de gümrüklenen ve AB'ye yeniden ihraç edilen bir ürün de A.TR ile gidebilir. EUR.1 ve fatura beyanı ise bir anlaşma kapsamında tercihli menşei kanıtlar.
Fatura beyanı: 6.000 € kuralı
- Sevkiyat başına 6.000 €'ya kadar menşeli eşyada her ihracatçı EUR.1 yerine faturaya menşe beyanı yazabilir.
- 6.000 € üstünde bunu yalnız onaylanmış ihracatçı yapabilir; diğerleri EUR.1 almalıdır.
Türkiye'nin serbest ticaret anlaşmaları
Ticaret Bakanlığı 29 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükte 24 anlaşma listeliyor. Taraflar:
Arnavutluk
Birleşik Arap Emirlikleri
Birleşik Krallık
Bosna-Hersek
Faroe Adaları
Fas
Filistin
Güney Kore
Gürcistan
İsviçre
İzlanda
Karadağ
Katar
Kosova
Kuzey Makedonya
Liechtenstein
Malezya
Mauritius
Mısır
Moldova
Norveç
Sırbistan
Singapur
Şili
Tunus
Ukrayna
VenezuelaPan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu (PAAMK) kapsamında EFTA (İsviçre, Norveç, İzlanda, Lihtenştayn), Fas, Filistin, Mısır, Tunus ve Faroe Adaları EUR.1, EUR-MED ya da fatura beyanı kabul eder. Diğer anlaşmalarda belge türü anlaşmanın menşe protokolünde belirlenir.
Sık sorulan sorular
A.TR belgesi nedir?
Eşyanın Türkiye–AB Gümrük Birliği'nde serbest dolaşımda olduğunu gösteren dolaşım belgesidir. Sanayi ve işlenmiş tarım ürünleri AB'ye bununla vergisiz gider. Menşe belgesi değildir.
A.TR ile EUR.1 arasındaki fark nedir?
A.TR Gümrük Birliği'nde serbest dolaşımı, EUR.1 bir anlaşma kapsamında tercihli menşei kanıtlar. AB'ye sanayi ürünleri A.TR ile, temel tarım ürünleri ile kömür ve çelik EUR.1 ile gider.
EUR.1 yerine fatura beyanı ne zaman yeterli?
Sevkiyat başına 6.000 €'ya kadar menşeli eşyada her ihracatçı düzenleyebilir; 6.000 € üstünde yalnız onaylanmış ihracatçı.
AB'ye çelik ihracatında hangi belge kullanılır?
72. fasıl ve GTİP 2701–2704 AKÇT ürünüdür: EUR.1 ya da fatura beyanı. GTİP 7301–7306 kısmen AKÇT kapsamındadır; tam koda göre teyit edin.
Anlaşma olmayan ülkeye menşe şahadetnamesi gerekir mi?
İhracatta zorunlu değildir ve vergi avantajı sağlamaz; ithalatçı ya da varış ülkesi isterse düzenlenir.