Kısa cevap
2026'dan itibaren çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre ya da hidrojen ithal eden AB'deki ithalatçı, üründeki gömülü emisyon kadar CBAM sertifikası almak zorundadır. Maliyet = (gömülü emisyon − ücretsiz tahsis) × sertifika fiyatı. Varsayılan değer kullanılırsa emisyona ek pay eklenir (2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den itibaren %30; gübrede %1) ve ücretsiz tahsis her yıl azalarak 2034'te sıfıra iner. Ödemeyi ihracatçı değil ithalatçı yapar; yıllık CBAM ithalatı 50 tonun altındaki ithalatçı (hidrojen hariç) muaf olabilir. Örnek: Türkiye menşeli yarı mamul çelik (KN 7207 11 14), 2026, Ç3 fiyatı 82,32 € ile varsayılan değerle ton başına yaklaşık 99,7 € tutar.
Son güncelleme: 29 Ekim 2026
Maliyet nasıl hesaplanır?
- Gömülü emisyon = varsayılan değer (ürün tonu başına t CO₂e, ülkeye göre) × (1 + ek pay).
- Ücretsiz tahsis = CBAM faktörü × gösterge değeri × ton (CSCF 2026–2030 için %100).
- Sertifika = gömülü emisyon − ücretsiz tahsis (sıfırın altına inmez).
- Maliyet = sertifika × sertifika fiyatı. Menşe ülkede fiilen ödenen karbon fiyatı düşülebilir.
Yıllara göre CBAM faktörü ve ek pay
| Yıl | CBAM faktörü (ücretsiz tahsis) | Ek pay: çimento, demir-çelik, alüminyum, hidrojen | Ek pay: gübre |
|---|---|---|---|
| 2026 | %97,5 | %10 | %1 |
| 2027 | %95 | %20 | %1 |
| 2028 | %90 | %30 | %1 |
| 2029 | %77,5 | %30 | %1 |
| 2030 | %51,5 | %30 | %1 |
| 2031 | %39 | %30 | %1 |
| 2032 | %26,5 | %30 | %1 |
| 2033 | %14 | %30 | %1 |
| 2034 | %0 | %30 | %1 |
2026 sertifika fiyatları
| Çeyrek | Fiyat (€ / t CO₂e) | Yayımlanma |
|---|---|---|
| Q1 | 75,36 | 7 Nisan 2026 |
| Q2 | 75,28 | 6 Temmuz 2026 |
| Q3 | 82,32 | 5 Ekim 2026 |
Gerçek emisyon verisi
Doğrulanmış gerçek emisyon verisi olan üreticiler varsayılan değer yerine kendi verisini kullanabilir; bu genelde maliyeti düşürür. Varsayılan değerler ürün ve menşe ülkesine göre belirlenir; ülkenin değeri yoksa "diğer ülkeler" değeri uygulanır.
Sık sorulan sorular
CBAM nedir?
AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması: çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre ve hidrojen ithalatçıları üründeki gömülü CO₂ kadar sertifika alır; böylece ithal ürün AB üretimine benzer bir karbon maliyeti taşır.
CBAM'ı kim öder?
AB'deki ithalatçı (yetkili CBAM beyannamecisi). Maliyet genelde ihracatçıyla fiyat pazarlığına yansır.
Asgari bir eşik var mı?
Yıllık CBAM ithalatı 50 tonun altında olan ithalatçı (hidrojen hariç) muaf olabilir.
Varsayılan değerlerde CBAM ek payı ne kadar?
Çimento, demir-çelik, alüminyum ve hidrojende 2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den itibaren %30; gübrede %1.
Ücretsiz tahsis ne zaman bitiyor?
CBAM faktörü 2026'da %97,5'ten 2033'te %14'e iner, 2034'ten itibaren 0 olur; 2034'ten sonra tüm gömülü emisyon için sertifika gerekir.